شاخه سوم از منفذى سر برمىآورد كه محل بيرون آمدن زوج دوم نيز بود . راه اين شاخه بسوى اندام‌هاى جلوئى صورت است و با زوج دوم كه به طرف كاسه چشم مىرود تا حدى همكار است . اگر اين شاخه از محل بيرون آمدن زوج اول كه توخالى است بيرون مىآمد بسيار ناگوار بود ، چه در اين صورت براى مهمترين عصب ايجاد مزاحمت مىشد و آن در زير فشار قرار مىگرفت و تجويف آن برهم مىآمد و مسدود مىگرديد . اين شاخه سوم بعد از جدا شدن سه انشعاب پيدا مىكند : انشعاب اول به طرف نقطه خروج اشك از چشم مىرود و از آنجا به ماهيچه‌هاى هر دو گيجگاه و هر دو عضله مضغى و ابرو و پيشانى و پلك مىرسد . انشعاب دوم در سوراخى كه در قسمت عقبى گوشه چشم قرار دارد فرومىرود و از آنجا به اندرون بينى روى مىآورد و در طبقه آستر شده بينى پراكنده مىشود . انشعاب سوم تا اندازه‌اى بزرگ است و از فضاى تنبوشه مانندى ( تجويف بربخى ) كه در استخوان گونه جاى دارد سرازير مىگردد و آنگاه دو انشعاب فرعى مىيابد . يكى از اين انشعاب فرعى به اندرون دهان مىآيد و در دندان‌ها توزيع مىگردد . در اين توزيع ، انشعابات زير دندان‌هاى آسيا ديده مىشود و انشعابات ساير دندانها از نظر پنهان است . لثهء زيرين نيز سهم خود را از اين توزيع مىبرد و با آن‌ها شريك است . انشعابات عرضى ديگر در بخش بيرونى اندام‌هائى مانند پوست گونه و كنار بينى و لب زيرين ريشه مىدواند . اين بود سه انشعاب از زوج سوم . شاخهء چهارم از انشعابات زوج سوم از سوراخى كه در آرواره فوقانى است عبور مىكند و به زبان مىرسد و در قشر سطحى زبان پراكنده مىشود و حس چشائى را كه ويژه زبان است به اين اندام مىبخشد و بخش زيادى آن در ريشه دندان‌هاى پائين و در لثه پائين و در لب پائين پراكنده مىشود . بخشى از اين شاخه عصب كه ويژه زبان است از عصب چشم باريكتر مىباشد ، زيرا عصب زبان سخت و عصب چشم نرم است ، عصب زبان باريك و عصب چشم ستبر است . باريكى و سختى آن يكى با نرمى و ستبرى اين ديگرى حالت تعادل بوجود آورده‌اند . زوج چهارم « 185 » : منشاء زوج چهارم از هفت زوج عصب مغز در عقب منشاء زوج سوم واقع شده است و به قاعدهء مغز نزديك‌تر از آن است . چنان كه گفتيم اين زوج عصب در نخستين مرحله ، كمى با زوج سوم درآميخته است و بعدا از آن جدا شده است . اين عصب پس از جدا شدن از آن براى حساس كردن كام وارد آن مىشود . اين زوج عصب كوچك است و ليكن از زوج سوم سفت‌تر و سخت‌تر است ، زيرا كام و صفاق آن ( بافت پوششى ) از صفاق زبان سخت‌تر است .

--> ( 185 ) - شاخه حسى عصب سه شاخه .